Een dataloket voor het 4-O-kwartet
24 november 2022

Onze maatschappij is meer en meer datagedreven. Maar voor veel mkb-ondernemers is de stap te groot om met data aan de slag te gaan. Het Regio Deal project ‘Datagedreven agrifood regio’ wil daarin verandering brengen door deze drempel te verlagen. In het project ondersteunen datacoaches, onderzoekers en studenten de ondernemers bij de ontwikkeling van hun datavaardigheden.

delen

De Bossche data science universiteit JADS trekt dit project vanuit de TU Eindhoven in samenwerking met de Stichting Driven by Data en HAS Green Academy. Paul van Zoggel is de projectleider van het samenwerkingsconsortium. 

 

“Data zijn overal”, legt hij uit. “Iedere organisatie heeft of krijgt ermee te maken. Grote bedrijven als Unilever en Friesland Campina hebben daarvoor data scientists in dienst. Voor het mkb ligt dat anders. Dataspecialisten aannemen is een grote stap. Ook bij gemeenten en sociale partners kan er steeds meer met data, maar hoe begin je? Zelfs banken zien in dat alle bedrijven werk moeten maken van (hun) data. Doen ze dat niet dan verliezen ze in de toekomst zeker marktaandeel.” 

Van coach naar collega

Voor veel mkb-ondernemers blijkt de drempel te hoog te zijn om met data aan de slag te gaan. Daarom zijn er vanuit het platform Driven By Data datacoaches voor de regio Noordoost-Brabant aangetrokken om de ondernemers daarbij te helpen. “De uitdaging is hoe je als ondernemer van een kopje koffie met een datacoach tot een medewerker komt die er z’n echt werk van maakt. Zodat je kunt meegaan met de nieuwste ontwikkelingen en concurrenten kunt voorblijven”. 

100 experimenten in 100 weken 

“Officieel zijn we al in 2021 begonnen en komen steeds meer op stoom", vervolgt Paul. “We hebben nu de capaciteit om echt slagen te kunnen maken." Inmiddels zijn er ongeveer zo’n 40 gesprekken met ondernemers geweest. Ook lopen er 15 studentprojecten en is de basis voor wetenschappelijk onderzoek gelegd.

 

Vanaf januari 2023 gaan de datacoaches 100 weken lang actief de boer op binnen de regio. “De insteek is om in totaal 300 gesprekken met mkb’ers te hebben. Grotendeels afkomstig uit de agrifood sector of agrifood gerelateerd. Met als doel om één op de drie bedrijven ook écht aan het werk te zetten met (hun) data.” 

 

Gedurende deze periode loopt er ook een landelijke wervingscampagne onder leiding van Peter van Harten die het boek 'Ieder bedrijf heeft een datastekker nodig' heeft geschreven. ”We proberen data science toegankelijk en praktisch te maken voor ondernemers door in te haken op sectoren en thema’s die landelijk opgepakt worden’’, aldus Paul. “Het komende half jaar verkennen we ook samenwerkingen met andere Regio Deal projecten en investeringsprojecten van de provincie waar data een onderdeel in is.”

 

Inspiratiesessies

"Als bestuurders, ondernemers en werknemers niet thuis raken in de mogelijkheden van data, komt uiteindelijk de brede welvaart in gemeenten in het geding. Vanuit het project worden daarom in verschillende gemeentes kennissessies voor ondernemers en overheden georganideerd. Om hen kennis te maken met data, de kansen, werken met een datacoach. Als er bijvoorbeeld al een thema speelt in een gemeente en daarvoor zelfs al ondernemers bij elkaar komen, dan sluiten we daar met ons project slim bij aan.’’

 

Brabantbreed netwerk

De Noordoost-Brabantse datacoaches wisselen kennis en ervaringen uit en zorgen voor de juiste verbindingen met datacoaches uit andere Brabantse regio’s. Dat doen zij in een Brabantbreed netwerk vanuit de data-ambitie van het provinciale programma Toekomstbehendigheidt. Paul: ‘’Een bedrijf hoort bijvoorbeeld dat er iets mogelijk is met een voucher. Is het bedrijf in onze regio gevestigd dan kunnen wij helpen. Legt een West-Brabants bedrijf contact met ons dan nemen de datacoaches uit die regio het over.’’ 

 

Behapbaar maken

Een van de datacoaches is Simon Maas van AgriFood Capital. “Data scientists, artificial intelligence, machine learning, datamaturiteit... allemaal best indrukwekkende en duur klinkende termen", vertelt hij. "Dat maakt de drempel voor veel mkb-ers hoog om met digitalisering aan de slag te gaan. Met een aanpak waarin we beginnen vanuit de basis en verbeterstappen die direct impact maken, proberen we als datacoaches samen met ondernemers digitalisering behapbaar te maken.”

Virtueel Dataloket 

Op de vraag wat ‘Datagedreven AgriFood regio’ concreet gaat opleveren, antwoordt Paul: “Een dataloket voor ondernemers, onderzoek, onderwijs en overheid in Noordoost-Brabant. Een loket voor het 4-O-kwartet. In de overige drie Brabantse regio’s bestaat al zoiets. Een dergelijk loket in onze regio zal ook de drempel voor bedrijven verlagen om samen met studenten, onderzoekers, software leveranciers en data experts aan datagedreven oplossingen te werken.’’

Voor het dataloket wordt het platform ‘Driven by Data’ de komende periode omgebouwd. Alle projectresultaten en cases zullen daarop terug te vinden zijn. Op de huidige website www.platformdrivenbydata.nl zijn de datacoaches overigens nu al te vinden. 

 

Datalab

Daarnaast komt er voor de onderwijsinstellingen een gemeenschappelijk virtueel datalab voor de samenwerking tussen de eigen labs. In 2018 is het Datalab AgriFood al opgericht om de samenwerking tussen studenten van verschillende scholen en opleidingen (mbo, hbo en wo) te stimuleren. Deze samenwerking wordt door de Regio Deal verder versterkt. "De maatschappij heeft data uitdagingen waar werk in zit voor afstudeerders van verschillende opleidingen. In de toekomst zullen ze met elkaar moeten samenwerken. Het is belangrijk om daar tijdens de studie al ervaring mee op te doen. Zo’n gemeenschappelijk (virtueel) lab heeft als bijkomend voordeel dat ondernemers sneller bij de juiste opleiding en studenten terechtkomen", sluit Paul af. 

Het ondernemerstraject in 't kort

In verschillende stappen worden ondernemers begeleid naar meer datagedreven ondernemen. Het traject omvat coaching en samenwerkingstrajecten met studenten. Na een intakegesprek met een ‘’driven by data coach’’ volgt een sessie van ongeveer een halve dag om tot een advies te komen wat de ondernemer zou kunnen bereiken met (hun) data. Ondernemers uit Noordoost-Brabant kunnen gebruik maken van de provinciale expert voucher regeling. Hierdoor kan het bedrijf kosteloos of met een korting tot 70% met een data expert een data experiment laten uitvoeren. 

 

Paul: ‘’We hebben gemerkt dat veel mkb-bedrijven helemaal niet met data bezig zijn. Ze kijken eerst wat concullega’s doen. Of ze gaan ervan uit dat hun branchevereniging de kansen en bedreigingen van data oppakt.’’ Om dit te ondervangen worden in het traject inspiratiesessies georganiseerd met een koploper voor bedrijven in dezelfde sector. Bij deze sessies worden brancheorganisaties uitgenodigd om dataprobleem-eigenaar te worden. Als dat lukt zijn er mogelijkheden bij onderwijsinstellingen om generieke bedrijfsoverstijgende datatools te onderzoeken en prototypes te ontwikkelen. Ook verzamelen we data tools die we tegenkomen en ontwikkelen we vanuit een virtueel lab een zogenoemde ‘datakamer/cybercommon’ voor agrifood data projecten.