“Zorg dat je elkaars 06-nummer hebt”
Wie denkt dat regionale samenwerking alleen draait om vergaderen en afstemmen, vergist zich. Het gaat om inhoud en gezamenlijke ambities, maar vooral ook om elkaar kennen en vertrouwen. “Hoe beter je elkaar kent, hoe beter samenwerken gaat”, zegt verandermanager en strategisch adviseur Erik Kiers. En dat wordt steeds belangrijker, nu maatschappelijke opgaven complexer worden en steeds meer samenhangen.
De regio als multiplier
Erik beweegt zich al ruim twintig jaar in de wereld van publieke samenwerking. Hij werkte bij gemeenten, regionale samenwerkingen en adviesorganisaties en begeleidt regio’s bij complexe verander- en samenwerkingsvraagstukken. Eén ontwikkeling ziet hij overal terug: opgaven worden steeds complexer en hangen steeds meer met elkaar samen.
“Vroeger kon je veel vraagstukken nog sectoraal oplossen. Nu grijpt alles in elkaar. Denk aan woningbouw: dat raakt mobiliteit, energie, stikstof, economie en leefbaarheid. De oplossing zit ook niet meer alleen binnen de eigen gemeentegrenzen.”
Juist daarom wordt regionale samenwerking volgens hem steeds meer een noodzaak in plaats van een keuze. Gemeenten kunnen gezamenlijk kennis en capaciteit bundelen, financiële slagkracht organiseren en sterker richting Rijk en provincie opereren. “De regio is eigenlijk een multiplier”, zegt Erik. “Je krijgt er altijd meer uit dan je er alleen in stopt.”
Dat vraagt wel om bestuurlijke volwassenheid. “Je moet scherp hebben waar je gezamenlijke belangen liggen. Maar wees ook eerlijk over de verschillen. Soms heeft een gemeente simpelweg een ander belang. Dat is niet erg, zolang je daar open en transparant over bent.”
Samenwerken wordt complexer
De komende jaren zal regionale samenwerking alleen maar intensiever worden. Niet alleen tussen gemeenten, maar ook met onderwijs, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Binnen RNOB krijgt die ontwikkeling steeds meer vorm via de beweging richting een brede welvaartsagenda en een sterker netwerk van verschillende soorten partners. Dat maakt samenwerken tegelijkertijd ook complexer.
“Maatschappelijke opgaven kun je als overheid niet alleen oplossen. Maar hoe meer partijen je betrekt, hoe complexer het wordt.” Iedere partner werkt daarbij vanuit een eigen logica. “Een ondernemer denkt veel korter cyclisch en projectmatig. Onderwijsinstellingen brengen kennis en capaciteit in, maar hebben vaak minder financiële ruimte. De overheid heeft meer een randvoorwaardelijke rol.” Dat vraagt om begrip en erkenning voor elkaars rol en tegelijkertijd om eigenaarschap van alle partners.
Huis van de samenwerking
Dat vraagt om begrip en erkenning voor elkaars rol en tegelijkertijd om eigenaarschap van alle partners. Volgens Erik wordt de rol van RNOB daardoor steeds belangrijker. RNOB ontwikkelt zich steeds meer tot het ‘huis van de samenwerking’ in de regio. “RNOB faciliteert de dialoog en de gezamenlijke strategische agenda en organiseert uitvoeringskracht. Dat is essentieel, omdat maatschappelijke opgaven steeds complexer worden en geen enkele partij die nog alleen kan oplossen. Andere partijen zijn niet vanzelfsprekend bezig met een gezamenlijke langetermijnvisie. Daar ligt echt een belangrijke regionale rol.”
Hij ziet bovendien dat RNOB zich daarin ontwikkelt. “RNOB zet flinke stappen. De inhoudelijke agenda wordt scherper, de governance wordt versterkt en de uitvoeringskracht groeit. De regio beweegt richting volwassenheid.”
Verbindend leiderschap
De rol van regio’s groeit snel. Het Rijk en provincies sturen steeds nadrukkelijker via regionale programma’s, zoals NOVEX-gebieden, mobiliteitsprogramma’s en Regio Deals. Daarmee verandert ook de rol van lokale bestuurders.
“Je bent niet alleen lokaal bestuurder”, zegt Erik. “Je bent ook mede-eigenaar van maatschappelijke opgaven op regionaal niveau.”
Die opgaven gaan bovendien allang niet meer alleen over economie of woningbouw, maar ook over gezondheid, leefbaarheid en kansen voor inwoners. “Brede welvaart vraagt om bestuurders die over hun eigen portefeuille heen kunnen kijken en die bewust kunnen schakelen tussen lokaal en regionaal belang. Soms draag je je eigen gemeentelijke pet, soms vertegenwoordig je de regio. Daar moet je helder over zijn.”
Volgens hem draait toekomstbestendig bestuur daarom steeds meer om verbindend leiderschap. “Je moet geïnteresseerd zijn in de ander. Denk niet alleen: wat heb ik nodig? Maar vraag ook eens: wat heb jij nodig?”
Daarnaast vraagt regionale samenwerking om continuïteit en lange adem. “Niet alles past binnen een bestuursperiode van vier jaar. Juist daarom zijn vertrouwen, koersvastheid en een gezamenlijke langetermijnagenda zo belangrijk.”
Vertrouwen als fundament
Samenwerking valt of staat volgens Erik uiteindelijk met vertrouwen. Volgens hem zit daar juist de kracht van sterke regio’s: elkaar ergens op aanspreken én elkaar iets gunnen. “Je wilt van familie uiteindelijk naar een familiebedrijf. Dat betekent dat je professioneel met elkaar samenwerkt, ook als het schuurt.”
Daarbij speelt cultuur een minstens zo grote rol als structuur. “Governance en heldere afspraken zijn belangrijk, maar als de cultuur niet goed is, wordt samenwerking nooit echt effectief. Hoe ga je met elkaar om? Hoe spreek je elkaar aan? Ben je bereid echt te luisteren?”
Zijn advies aan nieuwe bestuurders is daarom opvallend praktisch. “Zorg dat je het 06-nummer hebt van al je collega’s in de regio.“
Eerste Regiodag na de verkiezingen: kennismaken, samenwerken en vooruitkijken
Op 18 juni 2026 is Erik Kiers dagvoorzitter tijdens de Regiodag voor nieuwe bestuurders van RNOB. Erik neemt bestuurders mee in de mechanismen achter regionale samenwerking en wat een goede samenwerking onderscheidt van een minder goede samenwerking. Thema’s als inhoud, governance, uitvoeringskracht en samenwerkingscultuur staan daarbij centraal.
Naast inhoudelijke verdieping draait de dag vooral om kennismaken, ervaringen uitwisselen en bouwen aan regionale verbindingen tussen bestuurders.
Over Erik Kiers
Erik Kiers (47) woont in Den Haag en studeerde civiele techniek aan de Universiteit Twente. Hij werkt al ruim twintig jaar aan publieke samenwerkingsvraagstukken binnen gemeenten, regio’s en interbestuurlijke netwerken. Erik was onder meer projectmanager bij de gemeente Leiden, programmamanager verkeer en vervoer en adjunct-directeur strategie bij Holland Rijnland en directeur-secretaris van Regio West-Brabant. Sinds 2024 werkt hij als zelfstandig verandermanager en strategisch adviseur via Tegelijkertijd Verandermanagement en Strategisch Advies. Hij begeleidt regio’s en samenwerkingsverbanden bij governance-, strategie- en uitvoeringsvraagstukken.
