"Wat heb jij vandaag concreet betekend voor onze inwoners?"

Dat besef ontstond al voordat Froukje burgemeester werd. Ze werkte jarenlang in het Flevoziekenhuis in Almere, waar het bestuur en de directie noodgedwongen op een gang moesten werken waar ook patiënten langskwamen. "De hele dag zag je mensen in rolstoelen, ziekenhuisbedden of met hun kinderen voorbijgaan. Daardoor vergat je nooit voor wie je het allemaal deed."

Die ervaring heeft haar kijk op besturen gevormd. "Je kunt prachtige plannen maken, maar uiteindelijk gaat het erom wat die plannen betekenen in het leven van mensen."

Ervaringen uitwisselen

Sinds anderhalf jaar is Froukje burgemeester van Oss. Haar terugkeer naar Brabant voelt als thuiskomen. "Wat ik vooral had gemist, was de Brabantse gezelligheid. Niet zozeer het bier en de bitterballen, maar de manier waarop mensen met elkaar omgaan."

Ook de regionale ontmoetingen van bestuurders waardeert ze. "In het begin dacht ik wel: wat zitten die burgemeesters hier vaak bij elkaar! Nu kijk ik ernaar uit. Het is fijn om ervaringen uit te wisselen en te merken dat collega's vaak met dezelfde vraagstukken te maken hebben."

Toch maakt ze onderscheid tussen elkaar ontmoeten en daadwerkelijk samenwerken. "We hebben hier een sterke cultuur van samen komen. Maar of dat automatisch ook een sterke samenwerkingscultuur betekent waarin mensen echt met elkaar tot gezamenlijke en afgestemde actie en keuzes komen? Daar kunnen we echt nog stappen in zetten."

Samenwerken mag best schuren

De Noordoost-Brabantse cultuur vormt volgens Froukje een goede basis voor samenwerking. De betrokkenheid bij de regio is groot en bestuurders weten elkaar te vinden. Maar er zit meer in. Ook externe onderzoeken bevestigen volgens haar dat de samenwerking serieuzer en resultaatgerichter kan.

"Het hoeft niet altijd gezellig te zijn. Als je samen verder wilt komen, moet je elkaar ook kunnen aanspreken." Ze verwijst naar haar college in Oss, waar bestuurders openlijk kunnen bespreken wat niet goed is gegaan, zonder dat dit de onderlinge verhoudingen schaadt.

Froukje is bijzonder positief over die samenwerking. "We kunnen eerlijk tegen elkaar zeggen wat ons niet bevalt, het samen oplossen en daarna weer verder. Ik gun de regio diezelfde houding. We willen het voor onze inwoners en ondernemers beter maken en dat vergt soms schuring. Dat vraagt om de bereidheid verder te kijken dan het eigen gemeentelijke belang. Want grote regionale opgaven laten zich niet binnen gemeentegrenzen oplossen.”

Kiezen betekent ook iets niet doen

Noordoost-Brabant staat de komende jaren voor ingrijpende uitdagingen op uiteenlopende terreinen. Van economie en ruimtegebruik tot natuur, gezondheid, bereikbaarheid en leefbaarheid. Die opgaven hangen nauw met elkaar samen en belangen kunnen botsen. Zo staat de kwaliteit van de natuurlijke omgeving onder druk en vragen watertekorten en overstromingsrisico's om aandacht. Daarmee groeit ook het belang van de waterschappen binnen de regionale samenwerking. Tegelijkertijd is ook de sterke Brabantse gemeenschapszin niet meer vanzelfsprekend. Al die ontwikkelingen vragen om een scherpere gezamenlijke koers, waarbij niet alles overal kan.

Als bestuurlijk opdrachtgever van de nieuwe Samenwerkingsagenda 2028-2032 wil Froukje bijdragen aan die gezamenlijke koers. "Onderzoeken naar onder meer economie, gezondheid, landbouw, ruimte en demografische ontwikkelingen laten zien wat er op ons afkomt als we niets doen. Daaruit blijkt dat we keuzes moeten maken die niet voor iedereen even gemakkelijk zullen zijn."

"Iets kiezen, betekent ook iets niet kiezen. Dat doet soms pijn. Je kunt niet iedereen bedienen." Daarom is het volgens Froukje belangrijk dat bestuurders niet alleen overeenstemming bereiken over de opgaven, maar ook echt geloven in de meerwaarde van gezamenlijke inzet en daarnaar handelen. Zelfs wanneer het soms botst met lokale zaken. 

De komende periode bespreken de betrokken bestuurders waarop de gemeenten en waterschappen in RNOB zich moeten richten. Daarbij komen onder meer lokale en regionale belangen en een  gezamenlijk toekomstbeeld aan bod. "We moeten scherp hebben waar onze regio goed in is, waar we een slag dieper moeten gaan en vooral ook de gezamenlijke wil hebben om daar iets aan te doen”, benadrukt Froukje.

Welvaart gaat over meer dan geld verdienen

De nieuwe Samenwerkingsagenda is een goede vingeroefening voor de grotere ambitie die de gemeenten en waterschappen samen voor Noordoost-Brabant hebben. Hiermee hebben zij de eerste stappen gezet richting een regionale Brede Welvaartsagenda. Deze agenda brengt in beeld wat de regio nodig heeft om de kwaliteit van leven te versterken en is de basis voor een structurelere samenwerking met het Rijk.

Naast overheden zullen hier ook onderwijs en maatschappelijke en economische partners worden betrokken. Voor de brede welvaartsagenda wordt een narratief gemaakt: wie zijn we, waar willen we naar toe en hoe komen we daar? De nieuwe Samenwerkingsagenda van RNOB wordt een belangrijke bouwsteen vanuit de overheden voor deze bredere agenda.

Voor Froukje raakt brede welvaart aan de essentie van goed bestuur. "De mens leeft niet van brood alleen. Natuurlijk is economische ontwikkeling belangrijk. Maar eenzaamheid maakt ongelukkig en ongelukkig zijn maakt ziek. Gemeenschapszin en gezondheid zijn daarom minstens zo belangrijk."

Het gaat om balans tussen die belangen. Daarbij kijkt Froukje ook over de regiogrenzen heen. Hoe kunnen we met andere regio’s in Brabant of daarbuiten goed samenwerken en het beste in elkaar naar boven halen? Uiteindelijk gaat het om wat Brabant op lange termijn te bieden heeft. "Zodat onze inwoners hier nu én in de toekomst goed kunnen leven en gezond oud kunnen worden."

Niet alleen zeggen, maar ook doen

Wat vraagt dat van bestuurders? Froukje is terughoudend met leiderschapsadviezen. "Ik ben hier nog maar anderhalf jaar. Dan ga ik niet vertellen wat anderen moeten doen. Dat zou juist de verkeerde vorm van leiderschap zijn. Dat is iets dat we samen bepalen.

Liever laat ze met haar inzet zien waar ze voor staat. Ze stelde zich kandidaat voor het vicevoorzitterschap van RNOB en het opdrachtgeverschap van de Samenwerkingsagenda. "Ik geloof in regionale samenwerking en wil me inzetten voor betekenisvolle resultaten voor onze inwoners en ondernemers."

Vertrouwen als fundament

Als Froukje tien jaar vooruitkijkt, hoopt ze dat regio Noordoost-Brabant een plek blijft waar mensen graag wonen, werken en leven. Maar daaronder ligt een fundamentelere wens: het herstellen van vertrouwen, vooral in de overheid.

"Ik vind het verschrikkelijk dat het vertrouwen in de overheid, ons democratisch bestel en tussen mensen onderling zo afkalft. Vertrouwen is de basis van onze samenleving." Als ze vanuit haar positie ook maar een kleine bijdrage kan leveren om die ontwikkeling te keren, is dat voor haar waardevol.

Daarmee keert ze terug naar de les uit haar ziekenhuisperiode. Besturen gaat niet alleen over vergaderen, plannen en besluiten, maar over wat die betekenen in het dagelijks leven.

Misschien is dat wel de belangrijkste vraag die iedere bestuurder zichzelf kan stellen. 's Ochtends: "Wat wil ik vandaag bijdragen aan het leven van onze inwoners?" En aan het einde van de dag: "Wat heb ik vandaag daadwerkelijk voor hen betekend?"