Samenwerken met agrarisch ondernemers start met ‘praten mét in plaats van over’
De landbouw in Noordoost-Brabant is volop in beweging. In de regio worden verschillende projecten ontwikkeld om agrarisch ondernemerschap te versterken en boeren nieuwe perspectieven te bieden. Uiteraard mét de ondernemers zelf. Werken vanuit vertrouwen, gelijkwaardigheid en relevantie is essentieel om deze samenwerkingen succesvol te laten zijn. Dat is de belangrijkste uitkomst van de crossoverbijeenkomst ‘Hoe werk je samen met en voor agrarisch ondernemers?’ van Regio Deal ’t Goeie leven.
Gezamenlijke beweging
Wat is er nodig om agrarisch ondernemers aan de voorkant actief te betrekken bij initiatieven die bijdragen aan een goede toekomst van hun bedrijf? En die van de regio? Wat werkt wel en wat niet? Vragen die maar liefst zeven van de 17 Regio Deal programma’s met elkaar verbinden.
Namens de Stuurgroep Regio Deal trapte Kees van Rooij de bijeenkomst af. “Door elkaar te kennen én te versterken, maken we van losse projecten een gezamenlijke beweging. Zo wordt 1+1 meer dan 2 en leggen we verbindingen die ook in de toekomst blijven werken.”
Zo’n 20 projectleiders, programmamanagers en vertegenwoordigers van gemeenten, provincie, het ministerie van LVVN en ZLTO wisselden die middag concrete voorbeelden, ervaringen en inzichten met elkaar uit.
Kansen, perspectief en meerwaarde
Een belangrijke rode draad in de gesprekken was dat agrarisch ondernemers vooral ondernémers zijn. Zij worden niet enthousiast van beleid, regels of ingewikkelde programma's. Wat hen aanspreekt zijn kansen, perspectief en concrete meerwaarde voor hun bedrijf. "Beleid trekt pas als het over kansen gaat, niet over regels. Het zijn ondernemers."
Een aanpak die voor de ene ondernemer werkt, werkt niet automatisch ook voor de andere. Dat vraagt dus om maatwerk. Daarom is het belangrijk om bij (nieuwe) initiatieven steeds de vraag te stellen: wat betekent dit voor jou als ondernemer? "Zonder persoonlijke betekenis valt betrokkenheid snel weg. What's in it for them?"
Ook timing speelt een belangrijke rol. Het moment waarop je een ondernemer betrekt, kan bepalend zijn voor het succes van de samenwerking. "Werk met de seizoenen, timing is key."
Vertrouwen
Vrijwel alle gesprekken kwamen uiteindelijk uit bij hetzelfde thema: vertrouwen. Succesvol samenwerken begint met vertrouwen. En dat ontstaat niet achter een bureau, maar door persoonlijke contacten. "Ga naar buiten. De boer op. Vertrouwen begint aan de keukentafel. Met oprechte interesse.”
Eigenaarschap vraagt om openheid en transparantie. Want agrarisch ondernemers willen weten waar ze aan toe zijn en wat er met hun inbreng gebeurt. “Alle kaarten open op tafel."
Als inspirerend voorbeeld werd de Green Deal-aanpak genoemd. Hierbij lopen de deelnemers niet meteen tegen handhaving aan, maar worden juist ondersteund bij het verduurzamen van hun bedrijfsvoering. Zo’n soort aanpak creëert vertrouwen en biedt ruimte om samen naar oplossingen te zoeken.
Gelijkwaardigheid
Naast vertrouwen kwam ook het belang van gelijkwaardigheid nadrukkelijk naar voren. Verandering ontstaat niet wanneer óver ondernemers wordt gesproken, maar wanneer zij actief worden betrokken bij het vinden van oplossingen. "Praten mét, niet óver. Dat is het verschil tussen meedoen en afhaken."
Daarnaast werden continuïteit en zichtbaarheid genoemd als belangrijke succesfactoren om ondernemers actief te betrekken. Relaties opbouwen kost tijd. "Investeer in warme contacten en wederzijdse relaties. Continuïteit bij de overheid is daarbij onmisbaar."
In de gesprekken werd bovendien benadrukt dat innovatie vaak ontstaat op het snijvlak van landbouw en ondernemerschap. "Boeren gaan de landbouw niet veranderen, ondernemers die boeren zijn wel." Een inspirerend voorbeeld dat hierbij werd genoemd is de aanpak van Van den Borne, waar samenwerking en kennisdeling het individuele belang overstijgen. Juist die blik op het gezamenlijke belang inspireerde veel aanwezigen.
Met andere woorden….
Agrarisch ondernemers willen weten welke kansen een initiatief biedt voor de toekomst van hun bedrijf. Wanneer projecten aansluiten bij hun praktijk en worden ontwikkeld vanuit vertrouwen en gelijkwaardigheid, ontstaat ruimte voor eigenaarschap en samenwerking. Dat is essentieel voor succesvolle duurzame oplossingen voor de uitdagingen waar de landbouw voor staat.
Waardering
Deze crossoverbijeenkomst maakte duidelijk hoeveel kennis er over landbouw en agrarisch ondernemerschap in de regio en binnen de Regio Deal aanwezig is. En hoe belangrijk het is om dat van elkaar te weten. Door die te delen en te bundelen, ontstaan weer nieuwe ideeën en netwerken.
De deelnemers gaven aan vooral de dynamische setting, werkvormen en de nieuwe contacten te waarderen. De ‘connectiekaartjes’ vielen daarbij goed in de smaak, een handig middel om op een later moment met elkaar door te praten over concrete samenwerkingen.
Komend najaar vindt vanuit de Regio Deal de volgende crossoverbijeenkomst plaats. Deze gaat over het coördineren en organiseren van een lerend netwerk.
