RNOB pleit voor concreter actieplan gewasbeschermingsmiddelen
De provincie Noord Brabant werkt aan een nieuw actieplan om de nadelige gevolgen van het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw te beperken. De 10 gemeenten en twee waterschappen in RNOB ondersteunen dit initiatief volledig maar pleit voor meer snelheid en duidelijkheid, en stevige regie door de provincie. Want deze middelen hebben impact op de gezondheid van inwoners, de kwaliteit van water en bodem én de toekomst van de landbouw.
Brief aan de provincie
Vorig jaar presenteerde de provincie de 80% versie van het Actieplan Gewasbeschermingsmiddelen. In een schriftelijke reactie aan landbouwgedeputeerde Marc Oudenhoven onderstrepen de samenwerkende gemeenten en waterschappen in RNOB de urgentie voor het actieplan: er is maatschappelijke onrust en de jurisprudentie rond het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen ontwikkelt zich snel.
Gemeenten hebben onder de Omgevingswet weliswaar een rol in het reguleren van activiteiten, maar de provincie en het rijk zijn primair verantwoordelijk voor regels over emissies en resten van middelen. RNOB vraagt om duidelijkheid over welke maatregelen wanneer worden genomen. Het provinciale actieplan vraagt op een aantal punten meer concreetheid.
Om echt het verschil te maken, is het nodig dat de provincie, gemeenten, natuurorganisaties, inwoners, boeren en andere partijen samen aan oplossingen werken. RNOB stelt voor om samen met de provincie een taskforce ‘Gezondheid en gewasbeschermingsmiddelen’ op te richten. Deze taskforce ziet toe op de uitvoering van het actieplan.
"We denken graag mee"
“De urgentie rond gewasbeschermingsmiddelen vraagt om duidelijke keuzes en regie”, zegt Mark Janssen van Gaal, voorzitter Bestuurlijke Overlegtafel Landbouw van RNOB. “Wij ondersteunen de poging van de provincie om tot een breed gedragen actieplan te komen. Wij denken daarvoor graag met de provincie mee. Want alleen met een gezamenlijke aanpak van provincie, gemeenten, waterschappen, boeren en inwoners kunnen we werken aan een gezonde leefomgeving en een toekomstbestendige landbouw.”
Vijf hoofdlijnen
Het Actieplan Gewasbeschermingsmiddelen gaat in op vijf hoofdlijnen. Hieronder volgt een korte samenvatting van de reactie van RNOB op deze hoofdlijnen.
- Breng het gebruik van middelen beter in beeld
Een betrouwbare registratie van middelengebruik ontbreekt op dit moment. We pleiten voor een landelijke aanpak, zodat data eenduidig en bruikbaar worden. Gemeenten moeten vervolgens toegang krijgen tot gebiedsgegevens om lokaal beleid goed te kunnen onderbouwen. Ook vragen we om een koppeling met bestaande programma’s, zoals maatregelen rond waterkwaliteit. - Werk gebiedsgericht aan duurzaam grondgebruik
Duurzaam grondgebruik vraagt om een brede blik: natuur, waterkwaliteit, economie én de positie van grondeigenaren spelen mee. We pleiten voor een gezamenlijke gebiedsgerichte aanpak, waarin gemeenten actief worden betrokken. Ook vragen we om duidelijkheid over risicolocaties en bijbehorende regels. Dit is om te voorkomen dat gebieden buiten de huidige zones tussen wal en schip vallen. - Versterk samenwerking voor gezondheidsbescherming
RNOB is positief over het voornemen van de provincie om samen op te trekken. De regio vraagt om praktische hulpmiddelen, zoals voorbeeldregels voor spuitvrije zones, en een duidelijke plek waar inwoners terecht kunnen met vragen en zorgen. - Versnel verduurzaming van hoogproductieve landbouwgebieden
In Noordoost Brabant werken boeren, gemeenten en RNOB samen aan duurzame landbouw. De AgroProeftuin Noordoost-Brabant helpt daarbij met testen en leren in de praktijk. RNOB vraagt de provincie om deze samenwerking te versterken en daarbij in te zetten op meerdere sporen, zoals precisie- biologische en regeneratieve landbouw. - Maak provinciaal pachtbeleid groener en effectiever
Veel gemeenten al duurzame pachtvoorwaarden. RNOB volgt de stappen van de provincie om dit beleid verder te verduurzamen, zodat gemeenten daarbij kunnen aansluiten. Daarnaast is het belangrijk dat de provincie grond beschikbaar stelt voor kavelruil. Zo kunnen kwetsbare plekken verbeterd worden door gronden slimmer te herverdelen.
Hoe verder?
RNOB vraagt de provincie om de aandachtspunten mee te nemen in de definitieve versie van het actieplan. Hierbij steken de samenwerkende gemeenten en waterschappen de hand uit naar de provincie om samen te werken aan een gezonde, veilige en toekomstbestendige leefomgeving voor iedereen in Brabant.
Wil je meer weten over de reactie van RNOB op het actieplan aan de provincie of over ons programma Landbouw? Dan kun je contact opnemen met Bert van Vijfeijken, Regisseur Landbouw RNOB: bert.vanvijfeijken@rnob.nl.
Goed voor mens, natuur en landbouw
In Noordoost Brabant werken overheden in RNOB samen met de landbouwsector al jaren samen aan toekomstbestendige landbouw. Met water en bodem als leidende principes. Onze ambities zijn vastgelegd in de koersnotitie Landbouw op Dreef. Daarin staan we onder andere voor goed gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.
Dat is belangrijk voor:
- Gezondheid van inwoners – minder blootstelling aan schadelijke stoffen.
- Duurzame landbouw – een sector die kan blijven produceren met respect voor omgeving.
- Water- en bodemkwaliteit – schoner oppervlaktewater en gezondere bodems.
- Natuur en biodiversiteit – minder druk op planten en dieren.
