Belangstelling uit Brussel voor Brabantse aanpak waterkwaliteit
In De AgroProeftuin Noordoost-Brabant werken agrarisch ondernemers, onderzoekers, gemeenten en waterschappen en andere vernieuwers samen aan toekomstbestendige landbouw. Op gebied van doelsturing verricht het landbouwinnovatie consortium baanbrekend werk. En dat ziet 'Brussel' ook.
Deze maand kwamen Esther de Lange, kabinetschef van EU-landbouwcommissaris Christophe Hansen, en Carla Boonstra, leidinggevende van het landbouwteam van de Permanente Vertegenwoordiging van Nederland bij de Europese Unie, op werkbezoek bij groenteteeltbedrijf Compliment in Volkel. Ze wilden meer leren over BedrijfsRotatieResidu (BRR): een methode waarbij ondernemers op basis van de hoeveelheid stikstof in de bodem kunnen sturen op een betere waterkwaliteit en duurzamere landbouw. Ofwel: doelsturing.
Meten om beter te sturen
Bij BRR worden onder meer stikstofresidu's in de bodem gemeten. Die gegevens geven ondernemers inzicht in de effecten van hun bedrijfsvoering en helpen hen om gerichter te sturen op bodem- en waterkwaliteit. De methode houdt rekening met verschillen in bodem, weersomstandigheden en teelten, evenals met de praktijk van grondruil en samenwerking tussen bedrijven.
Groenteteeltbedrijf Compliment uit Volkel werkt actief met BRR. Peer Schraven (mede-eigenaar Compliment BV): "Wij telen dagverse groenten op de zuidelijke zandgronden en hebben de volledige keten van teelt tot supermarkt in eigen beheer. Rentmeesterschap van de bodem en een betrouwbaar product staan daarbij centraal. Binnen BRR onderzoeken we wat in de praktijk werkt. Met metingen en praktijkervaring bouwen we vertrouwen op in nieuwe teeltaanpakken. Daarbij blijven kwaliteit en leveringszekerheid altijd voorop staan."
Van praktijk naar beleid
Deze Brabantse aanpak biedt waardevolle lessen voor beleid. "Voor de Europese beleidsontwikkeling is het belangrijk om goed zicht te houden op wat er in de praktijk gebeurt”, aldus Esther de Lange. “Dit werkbezoek biedt waardevolle inzichten in hoe ondernemers gezamenlijk werken met metingen en resultaten om gestelde doelen te kunnen bereiken."
Ook het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) was aanwezig bij het werkbezoek.
Amber Laan (NAJK): "De omslag naar doelsturing en bedrijfsspecifieke doelen biedt ondernemers de mogelijkheid om op hun eigen bedrijf daadwerkelijk verschil te maken. Door te sturen op resultaten ontstaat perspectief op milieudoelen én ruimte voor ondernemerschap. Juist die koppeling tussen individuele prestaties en beleidsdoelen maakt doelsturing een interessant alternatief voor generieke middelvoorschriften."
Meer ruimte
BRR sluit aan bij de wens om meer te sturen op meetbare prestaties in plaats van generieke maatregelen. Daarmee biedt de aanpak perspectief voor melkveehouders, akkerbouwers en groentetelers op zandgronden, waar de druk op de waterkwaliteit groot is.
Volgens de initiatiefnemers laat BRR zien mogelijkheden voor een transparante en juridisch borgbare vorm van doelsturing die kan bijdragen aan toekomstbestendig landbouw- en waterkwaliteitsbeleid. Ondernemers die aantoonbaar bijdragen aan een betere waterkwaliteit zouden ook meer ruimte moeten krijgen en minder worden belast met generieke regelgeving.
Lees het volledige verhaal op de website van De AgroProeftuin Noordoost-Brabant.
De ontwikkeling van BRR in vogelvlucht
In Noordoost-Brabant, met veel zandgrond, de waterkwaliteit bepalend voor wat er in de toekomst mogelijk blijft in de landbouw. Maar waar hebben we het precies over? De samenwerkende partijen in De AgroProeftuin Noordoost-Brabant (waaronder RNOB) startten enkele jaren geleden bij de basis: meten wat er écht gebeurt in de bodem, op bedrijfsniveau (perceel). Uit dit onderzoek bleek dat nitraatuitspoeling naar grondwater het resultaat is van een totaalsysteem van bemesting, gewaskeuze, gewasrotatie en grondgebruik over meerdere jaren.
Vanuit deze kennis werd het vooruitstrevende BedrijfsRotatieResidu (BRR) ontwikkeld: een leer- en sturingsinstrument dat inzicht geeft in nitraatuitspoeling op bedrijfsniveau. BRR helpt boeren om inzichtelijk te maken welke keuzes effect hebben op bodem, water en hun bedrijfsvoering. Zo wordt doelsturing op waterkwaliteit mogelijk.
