Onze jeugd voedselwijs, nu en in de toekomst

Bij een partnerbijeenkomst bij het Koning Willem I College eerder deze maand wisselden betrokkenen kennis en ervaringen uit. Studenten van de horecaopleiding verzorgden daarbij een smakelijke lunch volgens de principes van Dutch Cuisine: lokaal, seizoensgebonden en duurzaam.

Leren door te doen 

Jongeren gezond en duurzaam leren eten, lukt niet alleen met lessen uit een boek. In deze levensfase leren ze vooral te leren in de praktijk. Door zelf te proeven en te ontdekken wat er nodig is om voedsel te produceren. Daarom bestaat het nieuwe educatieprogramma onder meer uit gastlessen, bezoeken aan boerenbedrijven en kook- en smaaklessen.

Daarnaast kunnen jongeren zelf meepraten over en uiteindelijk ook vormgeven aan het voedselbeleid op school, een eigen schoolmoestuin of bijvoorbeeld een activiteit om nog meer jongeren te betrekken bij gezonde en duurzame voeding.

Renske Visscher, regiodirecteur IVN Natuureducatie, benadrukt het belang van voedseleducatie vanaf jonge leeftijd. "Door de jeugd al vroeg voedselwijs te maken, leggen ze een gezonde basis voor later. Ze maken niet alleen bewustere keuzes als consument maar ook als eventuele toekomstige voedselproducent. Zo draagt voedseleducatie op meerdere manieren bij aan gezonde generaties van de toekomst.”

Krachten bundelen

In de Voedselrede die Margrethe Jonkman van de VU Amsterdam dit jaar uitsprak tijdens de Week van Ons Eten, benadrukte zij dat gezond eten een gezamenlijke verantwoordelijkheid is: van boer tot bord, met aandacht voor preventie en samenwerking tussen alle betrokken partijen.

In Noordoost-Brabant krijgt die samenwerking concreet vorm via een sterk netwerk met Koning Willem I College, GGD Hart voor Brabant, JOGG, Klasseboeren, IVN Natuureducatie, ZLTO, Smaakcentrum, Jong Leren Eten, HAS green academy, Avans Hogeschool, de provincie en de Noordoost-Brabantse gemeenten, vertegenwoordigd door RNOB. Het voedseleducatieprogramma wordt bovendien gesteund door Regio Deal ‘t Goeie leven.

Deze samenwerking is hard nodig want middelbare scholen hebben vaak onvoldoende tijd en capaciteit om nieuwe thema's een plek te geven in het onderwijs. "Door de krachten te bundelen en aan te sluiten bij wat er al gebeurt, maken we voedseleducatie toegankelijker voor het voortgezet onderwijs”, aldus Marieke Dekker, projectleider bij IVN Natuureducatie. "In het programma werken we dan ook aan kennisdeling en het opleiden en ondersteunen van professionals. Daarnaast zoeken we samen met scholen naar manieren om meerjarige voedseleducatieprogramma’s op maat te maken.”

Op bezoek bij de boer

Eén van de partners van het voedseleducatieprogramma is Klasseboeren, een groot onderwijsnetwerk van boeren uit de regio. Resi Bens, regiocoördinator Klasseboeren uit de gemeente Land van Cuijk, vertelt: “Ik help mee om zichtbaar maken wat er op de boerderij gebeurt, ook om waardering voor de sector te krijgen. We merken dat er nog zoveel te winnen is, bijv. door vragen bij fruittelers over hoe vaak per jaar peren worden geplukt.” 

In de gemeente Land van Cuijk is inmiddels een doorlopende leerlijn opgezet. “Bij het Smaakcentrum leren basisschoolkinderen koken volgens de Schijf van Vijf. Jongeren leren er aan de hand van een hamburgerles hoe voedsel gemaakt wordt. Beide groepen gaan op bezoek bij de boer om te leren waar ons eten vandaan komt.

Veel enthousiasme

Kees van Rooij, lid van de stuurgroep Regio Deal, is betrokken bij diverse voedsel- en gezondheidsinitiatieven in de regio. “Uit eigen ervaring weet ik dat het een uitdaging is om voedseleducatie een vaste plek in het onderwijs te geven. Daarom is het zo mooi om te zien dat er zoveel enthousiasme is om daarin voor het voortgezet onderwijs een volgende stap te zetten. Vanuit mijn rol als ambassadeur van de Regio Deal draag ik daar graag aan bij. Zo heb ik vandaag gesproken met een vertegenwoordiger van het ministerie LVVN over het borgen van langjarige leerlijnen.”

Stevige basis voor voedseleducatie

De partnerbijeenkomst maakte duidelijk dat er in de regio al een stevige basis is gelegd voor voedseleducatie: met een gedeelde ambitie, sterke partners en concrete initiatieven. De successen en geleerde lessen uit het voedseleducatieprogramma voor basisscholen uit de vorige Regio Deal hebben daaraan bijgedragen. 

Juist door kennis, praktijkervaring en netwerken te verbinden, ontstaat ruimte om samen verder te bouwen. “Voedsel brengt mensen en ambities samen. Juist aan tafel ontstaan goede gesprekken, creatieve ideeën en nieuwe samenwerkingen. Dat is ook de kracht van dit bijzondere programma”, sluit Kees van Rooij af.