Klimaatadaptatie vraagt om samenwerking, vertrouwen én handelingsperspectief
"Afgelopen week is weer een nieuw record gevestigd: de eerste tropische dag van het jaar én een warmterecord van 29,2 graden." Hiermee opende dagvoorzitter Mandy van Kouwen van Haskoning deze week treffend de bijeenkomst ‘Kennis in de Regio x Noordoost-Brabant’ over klimaatadaptatie. In ’s-Hertogenbosch kwamen overheden, kennisinstellingen en andere klimaatprofessionals samen om kennis te delen, praktijkervaringen uit te wisselen en oplossingen te bedenken voor deze grote maatschappelijke opgave.
Concrete praktijkvoorbeelden en handvatten
De boodschap van de bijeenkomst was kraakhelder: het inrichten van de leefomgeving tegen extremer weer vraagt om samenwerken, onderling vertrouwen én concrete handelingsperspectieven. Met deelsessies over onder andere klimaatrechtvaardigheid, het project Waterrijk Wonen, water- en bodemsturend en een klimaat(reken)tool kregen de deelnemers ook concrete handvatten voor de volgende stap.
Ivar Roefs, regisseur programma Klimaatadaptatie RNOB, schetste hoe gemeenten en waterschappen in RNOB bouwen aan een sterker netwerk, meer kennisdeling en concrete projecten zoals robuuste beekdallandschappen, een grondwaterkansenkaart en klimaatrobuuste bedrijventerreinen.
Linda van der Zee, projectleider Klimaatadaptatie kansendialogen RNOB en beleidsadviseur Klimaat & Energie gemeente Maashorst, vertelde hoe in de kansendialogen het gesprek woerdt gevoerd over knelpunten en oplossingen bij klimaatadaptatie – met thema's als hitte, water- en bodemsturend werken en de Omgevingswet.
Gedragsverandering
In zijn keynote legde Jop Groeneweg, cognitief psycholoog en hoogleraar veiligheid in de zorg (Universiteit Leiden), de nadruk op de menselijke factor in klimaatadaptatie. Want klimaatadaptatie gaat over gedrag, en vooral om gedragsverandering. Zijn boodschap: gedragsverandering ontstaat niet door méér informatie te geven. Het gaat om vertrouwen, herkenbaarheid en handelingsperspectief.
"Mensen komen pas in beweging wanneer zij begrijpen wat er van hen wordt gevraagd, de informatie betrouwbaar is én wanneer zij het gevoel hebben dat zij daadwerkelijk iets kunnen doen." Heldere, consistente communicatie is daarbij een kritische succesfactor.
Pieter den Besten, teamleider Klimaatadaptatie bij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, benadrukte het belang van gezamenlijke verantwoordelijkheid. Nederland is gewend geraakt aan een overheid die waterveiligheid en -beschikbaarheid regelt. Maar klimaatadaptatie vraagt iets van ons allemaal. "Het is ook leuk. Meer groen in de stad draagt niet alleen bij aan verkoeling, maar ook aan leefbaarheid, gezondheid en sociale cohesie."
Samen bouwen
Klimaatadaptatie is allang geen afzonderlijk water- of klimaatvraagstuk meer. Het raakt aan bredere vraagstukken als wonen, gezondheid, leefbaarheid en ruimtelijke ontwikkeling. Juist daarom is het zo belangrijk om elkaar op te zoeken en elkaar te versterken. Een klimaatbestendige regio bouwen we niet alleen, maar samen. De praktijkvoorbeelden op de kennismarkt en in deelsessies benadrukten dat nog eens. In het programma zijn de onderwerpen van de deelsessies terug te lezen.
